فری^[۲۲۷] و گودمن^[۲۲۸](۲۰۰۰) به منظور بررسی تأثیر تنیدگی بر افسردگی و مهارت حل مسأله در کاهش افسردگی، ۷۵ نوجوان دختر ۱۴-۱۲ ساله را مورد بررسی قرار دادند. نتایج نشان داد دخترانی که در مواجهه با مشکلات، فاقد مهارت های حل مسأله بودند، بین تنیدگی و افسردگی همبستگی بالایی را نشان دادند.

مویر^[۲۲۹]،بسویک^[۲۳۰] و ویلیامسون^[۲۳۱](۲۰۰۸) طی پژوهش های زنجیره ای، رابطه ی معناداری بین آموزش مهارت‌های حل مسأله و کاهش رفتارهای پرخاشگرانه و افزایش کنترل خود در دانش آموزان گزارش کردند.

داپر^[۲۳۲] و کریشف^[۲۳۳](۱۹۹۳ ؛ نقل از فروغان فر، ۱۳۸۵) در پژوهشی اثرات یک برنامه ی آموزش مهارت های اجتماعی- شناختی( حل مسأله) را بر روی دانش آموزان یک مدرسه متوسطه که مشکلات رفتاری داشتند مورد ارزیابی قرار دادند. در این پژوهش ۳۵ دانش آموز ۱۷- ۱۶ ساله از سه مدرسه متوسطه که مشکلات رفتاری داشتند مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که آموزش مهارت‌های اجتماعی- شناختی(حل مسأله)، برای نوجوانانی که مشکلات رفتاری در مدرسه دارند، شیوه ی کنترل مناسبی است.

تحقیقات بیگام^[۲۳۴] و پاور^[۲۳۵] (۲۰۰۲) نشانگر این واقعیت است که ضعف در مهارت‌های حل مسأله، به طور معناداری با سطوح افسردگی، نومیدی و پرخاشگری مرتبط است و مداخله ی مبتنی بر آموزش مهارت های حل مسأله، می‌تواند در ترمیم این گونه مشکلات نقش بسیار مؤثری را ایفا نماید.

لاچمن(۱۹۸۸؛ نقل از شریفی درآمدی،۱۳۸۴) طی پژوهش های زنجیره ای رابطه معناداری بین آموزش مهارت‌های حل مسأله و کاهش رفتارهای پرخاشگرانه و افزایش کنترل خود گزارش ‌کرده‌است.

شور^[۲۳۶] و اسپیواک^[۲۳۷](۱۹۸۰؛ نقل از رافضی،۱۳۸۳)، در تحقیقی نشان دادند، نوجوانانی که که به طرز پرخاشگرانه ای رفتار می نمایند فاقد مهارت‌های شناختی حل مسأله هستند. آن ها نشان دادند که مداخله شناختی زود هنگام می‌تواند روی این نوجوانان و روابط بین فردی آن ها اثرات بلند مدت و پایایی بگذارد.

بل و دزوریلا (۲۰۰۹) از شیوه حل مسأله برای کاهش رفتار پرخاشگری کودکان استفاده کرد. نتایج نشان داد این شیوه در کاهش رفتار پرخاشگرانه موفق بوده است. پس از وی پژوهشگران از این شیوه برای درمان اختلالات رفتاری کودکان و نوجوانان استفاده کردند که نتایج اکثر آن ها موفقیت آمیز بوده است .

مطالعات پیرامون ارتباط شخصیت و پرخاشگری:

الف)تحقیقات انجام شده در داخل کشور:

ادبیات پژوهشی گسترده ای ‌در مورد ارتباط صفات شخصیتی و عواطف مثبت( شادکامی، سلامت جسمانی و روانی) و عواطف منفی( خشم، اضطراب و افسردگی) وجود دارد.

هادی پور(۱۳۸۶) در بررسی خود تحت عنوان مقایسه و بررسی ارتباط بین ویژگی های شخصیتی و میزان پرخاشگری در ورزشکاران مرد نشان داد که بین روان رنجورخویی و میزان بروز پرخاشگری در ورزشکاران رابطه مستقیم وجود دارد.

مرادی، جعفری و عابدی (۱۳۸۴) در بررسی خود تحت عنوان شادکامی و شخصیت نشان دادند که که شادکامی با برون گرایی ارتباط مثبت و با روان رنجورخویی ارتباط منفی دارد.

مانی(۱۳۸۳) نیز در بررسی خود تحت عنوان رابطه طبقات دلبستگی و ویژگی های شخصیتی با احساس شادکامی نشان داد که بین ابعاد شخصیتی برون گرایی، توافق پذیری و با وجدان بودن با عواطف مثبت و احساس شادکامی همبستگی مثبت و معنی دار و با عواطف منفی همبستگی منفی و معنی دار وجود دارد؛ همچنین ، بین بعد روان رنجورخویی با عواطف مثبت واحساس شادکامی همبستگی منفی و معنی دار و با عواطف منفی همبستگی مثبت و معنی دار وجود دارد.

گروسی فرشی ، مانی و بخشی پور (۱۳۸۵) در پژوهشی با عنوان بررسی ارتباط بین ویژگی های شخصیتی و احساس شادکامی در بین دانشجویان دانشگاه تبریز نشان داد که بین ابعاد شخصیتی برون گرایی، توافق پذیری و با وجدان بودن با شادکامی و عواطف مثبت (شادی، نشاط و امید) رابطه ی مثبت و معنی داری و با عواطف منفی ( افسردگی، خشم، اضطزاب ) همبستگی منفی و معنی داری وجود دارد. هم چنین بین بعد روان رنجورخویی با عواطف مثبت و احساس شادکامی ،همبستگی منفی و معنی دار و با عواطف منفی همبستگی مثبت و معنی داری وجود دارد و نهایتاً بعد انعطاف پذیری با متغیرهای شادکامی و عواطف مثبت و منفی ارتباط معنی داری ندارد.

جعفرنژاد و همکاران (۱۳۸۴) نیز در پژوهشی با عنوان رابطه میان پنج عامل بزرگ شخصیت، سبک های مقابله ای و سلامت روانی نشان دادند که میان عامل های روان رنجور خویی، توافق پذیری و برون گرایی با سلامت روانی رابطه معنی دار وجود دارد.

چلبیانلو و گروسی فرشی(۱۳۸۸) در پژوهشی تحت عنوان قابلیت آزمون نئو در ارزیابی سلامت روانی، نشان دادند که بین دو جنس دختر و پسر ، در سه عامل شخصیتی برون گرایی، روان رنجورخویی و انعطاف پذیری تفاوت معنی داری وجود داشت، ‌به این نحو که، پسران در مقایسه با دختران برون گرا تر بوده و در مقابل میزان توافق پذیری و روان رنجورخویی کمتری داشتند.آتش افروز، پاکدامن و عسگری(۱۳۸۷) در پژوهشی تحت عنوان ارتباط بین پنج رگه شخصیتی و پیشرفت تحصیلی در رابطه با تفاوت ویژگی های شخصیتی در دختران و پسران ، نشان دادند که بین دو جنس دختر و پسر در ویژگی های روان رنجورخویی و انعطاف پذیری تفاوت معنادار وجود ندارد ولی در ویژگی های برونگرایی ، با وجدان بودن و توافق پذیری تفاوت معنادار وجود دارد و دختران سطوح بالاتری را در مؤلفه های برون گرایی، توافق پذیری و با وجدان بودن نسبت به پسران به دست آورده اند.

نتایج پژوهش امانی(۱۳۸۴) نیز نشان دهنده ی نمره های بالاتر زنان نسبت به مردان در ویژگی های توافق پذیری و با وجدان بودن است.

ب)تحقیقات انجام شده در خارج از کشور:

ینسن- کمپل^[۲۳۸] ، نک^[۲۳۹]، والدریپ^[۲۴۰] و کمپل^[۲۴۱] (۲۰۰۷) در بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی با پرخاشگری نشان داند که شخصیت و به خصوص عامل روان رنجورخویی در تنظیم بروز خشم و پرخاشگری افراد تأثیرگذار است و بین بعد توافق پذیری و پرخاشگری یک رابطه منفی معنادار وجود دارد . متیوز، دیاری و وایتمن(۲۰۰۳) نیز بی ثباتی هیجانی و پرخاشگری را درونمایه اصلی عامل روان­رنجورخویی می دانند.

کونارد^[۲۴۲] (۲۰۰۶) نیز در بررسی خود در رابطه با عامل های شخصیتی نئو نشان داد که افرادی که نمره های آن ها در روان رنجورخویی پایین است با برخورداری از ثبات عاطفی معمولا آرام، معتدل و راحت هستند. و از ویژگی های افراد با نمره بالا در این رگه اضطراب، خشم، خصومت، افسردگی و آسیب پذیری است.

در پژوهش برناردو^[۲۴۳] و همکاران (۲۰۰۵) نشان داده شده است که شخصیت ( خصوصاً از طریق بعد روان رنجورخویی) یکی از همبسته های بسیار مهم اضطراب، پرخاشگری، افسردگی، خودنگرانی و آسیب پذیری است.

شارپ^[۲۴۴] و دسایی^[۲۴۵](۲۰۰۱) در پژوهشی نشان دادند که روان رنجورخویی و توافق پذیری شاخص های خوب و مناسبی برای پیش‌بینی پرخاشگری هستند.

اندرسون^[۲۴۶]، جان^[۲۴۷]، کلتنر^[۲۴۸]، کرینگ^[۲۴۹](۲۰۰۱)؛ واتسون^[۲۵۰](۲۰۰۰)؛ جادج^[۲۵۱]، ارز^[۲۵۲]، بونو^[۲۵۳] و تورسن^[۲۵۴](۲۰۰۲) نیز در پژوهش‌های خود با بهره گرفتن از مدل ۵ عاملی شخصیت ‌به این نتیجه رسیدند که در افراد با روان رنجورخویی زیاد، تهییج پذیری منفی(هیجانهای منفی مانند خشم،خصومت، اضطراب و پرخاشگری) بالا است و به هنگام مواجهه با تعارض‌ها قادر به مهار هیجانهای منفی خود نیستند.

دکتر محمود ابوعافیه در رساله التصرف القانونی المجرد می­گوید «حقوق در مصر و فرانسه، دعوی دارا شدن بلا سبب را یک دعوی فرعی تفسیر می‌کنند … به نظر ما مقید کردن مسئله دارا شدن بلا سبب یک اشتباه است. این اشتباه علنی جز گرفتن سبب دارا شدن به معنی غرض شخصی نیست، اما اگر «سبب» در معنای نوعی و سبب ایجاد کننده اخذ شود، طرح مستقیم دعوی دارا شدن بلا سبب جایز نیست، مانند مشتری که پول بپردازد، بدون اینکه مالک مبیع گردد، مشتری در این صورت حق رجوع به فروشنده با طرح دعوی دارا شدن بلا سبب را ندارد بلکه باید دعواقامه کند، نه از آن جهت که آن دعوی فرعی است، بلکه تنها ‌به این خاطر که برای دارا شدن «سبب»، (عقد) وجود دارد».

قانون جدید مصر، قاعده مذبور را یک دعوی مستقل تلقی کرده و بر استقلال و اصالت دعوی تأکید دارد، تا آنجا که صفت فرعی بودن را رد کرده و مرتبه آن را در مقام عقد و دعوی مسئولیت ناشی از تقصیر بالا برده است.

«صفت فرعی بودن دعوی در جایی که برای مدعی راه طرح دیگری نیست، مطرح نمی شود. چنین حالاتی فراوان دیده می شود و حقیقتاً میدان واقعی برای طرح دعوی دارا شدن بلا سبب همین است.^[۱۱۹]

اما اگر در کنار دعوی دارا شدن، دعوی دیگر طرح شود، صفت فرعی بودن بروز می‌کند و گفته می شود مدعی، حق طرح دعوی دارا شدن را ندارد، چرا که دعوی فرعی هرگاه راه قانونی دیگر وجود دارد، قابل طرح نیست. پس مدعی ناگزیر از طرح دعوی دیگر است مانند آنکه معیر مالی را به مستعیر بدهد و او در استرداد مالش، متمسک به دعوی عاریه شود و نه دعوی دارا شدن بلا سبب یا در غصب صاحب مال فقط با طرح دعوی غصب حق رجوع دارد و نه با طرح دعوی دارا شدن بلا سبب^[۱۲۰] در مثال اول صحیح این است که معیر حق طرح دعوی دارا شدن بلا سبب را نداشته باشد نه از آن جهت که دعوی فرعی است بلکه چنین دعوایی اصلا قابل اقامه نیست، چرا که دارا شونده(مستعیر) به طریق قانونی (عقد عاریه) دارا گردیده است اما در مثال دوم مانعی برای رجوع صاحب کالا به غاصب از طریق طرح دعوی دارا شدن نیست او در طرح دعوی مخیر است، و اگر دعوی غصب را طرح کند، ضرر و زیان او کاملا و حتی بیشتر جبران می شود.^[۱۲۱]

در بقیه حالات چنانچه در کنار دعوی دارا شدن بلا سبب دعوی دیگری باشد، دعوی اخیر مانع از طرح دارا شدن بلا سبب است و مدعی نمی تواند مستقیماً دعوی دارا شدن بلا سبب را اقامه کند چرا که دعوی آن چنان که گفته می شود فرعی است. در تمام مثال های مذکور دارا شدن به سبب قانونی تحقق یافته و مدعی حق طرح دعوی دارا شدن را ندارد. هرگاه شخصی از دیگری مبلغی قرض کند وبیش از ده دینار باشد و دلیل کتبی بر مازاد آن نباشد، قرض دهنده در صورت امکان اثبات واقعه قرض حق رجوع به مقترض یا اقامه دعوی دارا شدن بلا سب را ندارد چرا که سبب دارا شدن وی عقد قرض است … یا هنگامی که معلم با پدر دانش ­آموز قراردادی مبتنی بر تدریس درسی خاص منعقد می­ کند، سپس پدر دانش ­آموز مفلس می شود، راه طرح دعوی معلم از طریق عقد به دلیل اعسار پدر دانش آموز بسته شده، لاجرم به طرح دعوی دارا شدن بلا سبب علیه دانش آموز اقدام می‌کند اما این نیز نمی تواند از این طریق استفاده کند چرا که دارا شدن دانش آموز ناشی از تعهد پدرش است».^[۱۲۲] از آنچه توضیح دادیم معلوم می شود که دعوی دارا شدن دعوی اصلی است و هرگاه در کنار آن دعوی دیگری قابل طرح باشد، مدعی در انتخاب نوع دعوی، مخیر است و هرگاه دعوی دیگری غیر از دعوی دارا شدن برگزیند، این طور به نظر می‌رسد که دعوی فرعی است. در طرح دعوی دو حالت پیش می‌آید یا دارا شدن به «سبب» خاصی است که در این صورت مدعی مستقیماً حق طرح دعوی دارا شدن ندارد و یا اینکه دعوی دیگری برای مدعی جدی تر از دعوی دارا شدن است که در این صورت رغبتی به طرح مستقیم دعوی دارا شدن بلا سبب ندارد».^[۱۲۳]

اگر در این مسئله چیزی از فرعی بودن در ذهن باقی است ، به خاطر این مطلب گفته می شود که مدعی مجبور است یکی بعداز دیگری طرح دعوی کند و اگر از جمیع دعاوی فایده ای نبرد، دعوی دارا شدن بلا سبب را طرح نماید، بلکه آنچه در ذهن باقی مانده این است که مدعی باید اسباب قانونی را یکی پس از دیگری طرح کند و بعد از همه اسباب حق طرح دعوی دارا شدن بلا سبب را دارد.^[۱۲۴]

گفتار سوم – زمان تقویم دارایی مکتسب

در خصوص زمان تقویم غرامت در مصر دو نظر مختلف است اما قبل از آن ماده ۱۷۹ قانون مدنی جدید را که در این خصوص مقرر شده مورد توجه قرار می‌دهیم، این ماده اشعار دارد: هر شخص ولو شخص غیر ممیز بدون سبب مشروع به حساب غیر دارا گردد، در حدود دارا شدگی متعهد به جبران است. و این تعهد حتی بعد از زوال داراشدگی باقی است، این ماده به صراحت اعلام می‌دارد که شخص داراشونده حتی بعد از زوال دارایی مکتسب، متعهد و ملزم به استرداد است، معنی عبارت این است که با حصول دارایی، تعهد داراشونده ایجاد می‌گردد و باقی بودن دارایی مکتسب تا زمان اقامه دعوی ضرورتی ندارد».^[۱۲۵]

«قبل از تدوین قانونی جدید مصر نظر مرسوم و رایج خلاف نظر فوق بوده، در الموجز آمده است.» ثروتی که مدیون بدان وسیله دارا گردیده می بایست تا هنگام طرح دعوی موجود باشد. بر همین اساس اگر دائن در منزل مدیون دست به تعمیرات بزند، سپس منزل قبل از اقامه دعوی در اثر آتش سوزی بعد از اقامه دعوی و قبل از صدور حکم باشد، در حق دائن مؤثر نیست و حکم مستند به روز اقامه دعوی است.^[۱۲۶]

دارا شدن زمانی معتبر است که دارایی مکتسب موجود باشد، هر چند افزایش دارایی ناشی از خدمات دائن به مدیون باشد و قبل از اقامه دعوی اتمام گردد، مگر اینکه این خدمات فایده مادی از خود به جای بگذارد.^[۱۲۷]طرفداران این نظریه برای توجیه عقاید خود دلایلی به شرح ذیل ارائه کردند.^[۱۲۸]

۱- هدف از اقامه دعوی داراشدن بلاسبب اعاده توازن از دست رفته است و در اثر این اختلال، بر دارایی کسی بدون سبب قانونی افزوده شده است لذا این اختلال می بایست تا زمان مطالبه و طرح دعوی موجود باشد.

۲- شرط وجود دارایی مکتسب در زمان اقامه دعوی، موجب تمیز و تفکیک دعوی داراشدن بلاسبب از دعوی اداره فضولی می­گردد. در اداره فضولی دارابودن در وقت اقامه دعوی شرط نیست.

۳- دارا شدن بلاسبب مثل ضرر در مسئولیت ناشی از تقصیر است و هردو در هنگام اقامه دعوی تقویم و محاسبه می شود.

همان طور که بیان شد، شفیع، بدون رضای خریدار مال او را تملک می‌کند. ولی این امر بدین معنی نیست که شفیع حق داشته باشد، تنها به اراده خود، مال مذبور را مجدداً به دارایی خریدار بازگرداند. شفیع با اعلام اراده خود دست به انشاء و در نتیجه تملک قهری مال شریک زده که این نوع عمل ارادی کاملاً استثنایی است و قانون با شرایط ویژه این حق را به شریک ملک اعطا می‌کند. ‌بنابرین‏، آنچه به دارایی شفیع منتقل شده با رجوع او، به دارایی خریدار منتقل نمی شود. چراکه در این صورت، این اقدام دخالت در دارایی خریدار آزاد است و چنانچه گفته شد یکی از آثار اعمال این حق مطابق ماده ۸۱۶ ق.م، بطلان معاملات قبل از اخذ به شفعه و بعد از عقد بیع نسبت به مورد شفعه است. با وجود این چگونه می توان این اثر و غیر قابل استناد بودن در برابر شریک (شفیع) را دوباره احیا

۴-۲-۷- ابراء

۴-۲-۷-۱- تعریف ابراء

ماده ۲۸۹ ق.م، ابراء را با این عبارت تعریف می‌کند: «ابراء عبارت از این است که دائن از حق خود به اختیار صرف نظر کند».

بهتر است در تعریف ابراء گفته شود : «ابراء ایقاعی است رایگان که به موجب آن طلبکار از حق خویش می گذرد» .

۴-۲-۷-۲- اوصاف ابراء

۱- ابراء عمل حقوقی تبعی است

ابراء نیز مانند ضمان و رهن عمل حقوقی تبعی است و اعتبار و نفوذ آن تابع وجود دین است. پس اگر پیش از وجود دین (ابراء مالم یجب) یا پس از سقوط آن (به دلیل وفای به عهد یا تهاتر و مانند این ها) واقع شود، بدون موضوع و بی اثر است .

۲- ابراء به اراده طلبکار واقع می شود

ابراء به اراده طلبکار واقع می شود و بدهکار در وقوع و استقرار عمل حقوقی نقشی ندارد. بدین معنی که نه تنها تراضی دو طرف شرط سقوط تعهد نیست، بدهکار توان رد عملی را که درباره دارایی او واقع شده است پیدا نمی کند. ابراء در شمار ایقاعات است و نباید به بهانه دو سویه بودن اثر ابراء، آن را عقد پنداشت .

۳- ابراء ویژه اسقاط حق دینی است

از واژه «دائن» در متن ماده ۲۸۹ ق.م و عنوان «سقوط تعهدات» برای فصل ششم قانون مدنی و مفهوم عرفی ابراء به خوبی برمی آید که مقصود سقوط حق دینی (طلب) است نه عینی.

همان طور که دانستیم اسقاط حق عینی، دارای نام و احکام دیگری است و در قانون مدنی و نوشته های حقوقی (اعراض) خوانده می شود.

۴- ابراء انشاء رایگان سقوط طلب است

در ابراء، سقوط طلب موجود و پرداخته نشده انشاء می شود. ابراء رابطه دینی را قطع می‌کند و وضع حقوقی دو طرف دین را تغییر می‌دهد. در اثر ابراء، بدهکار هیچ چیز به دست نمی آورد و رها می شود. طلبکار نیز بدون عوض از حق خود به اختیار صرف نظر می‌کند. (امامی،۱۳۹۰،۳۹۵-۳۹۷)

۴-۲-۷-۳- تمیز ابراء از بخشش طلب به مدیون

«در هبه واهب پایبند به عمل حقوقی است و همانند ابراء کننده حق رجوع ندارد. با وجود این، ماده ۸۰۶ ق.م برای (بخشش طلب به مدیون) عنوانی جدا اختیار کرده و آن را از اقسام هبه شمرده است. پس، بخشش طلب به مدیون بر خلاف ابراء، عقد است و اثر مستقیم آن و موضوع انشاء واهب (جابجایی حق) است نه اسقاط آن. به بیان دیگر، ابراء وسیله مستقیم حق است و (بخشش طلب به مدیون) با واسطه و به قهر چنین اثری را به بار می آورد (در اثر مالکیت ما فی الذمه). دلیل عدم رجوع واهب به چنین بخششی نیز، از بین رفتن موضوع آن همراه با تحقق تملیک است.

فایده عملی دو عنوان «بخشش طلب به مدیون» و «ابراء» در فرضی که چند تن به اشتراک مسئولیت پرداخت یک طلب را دارند (مسئولیت تضامنی) مهم و آشکار است. بدین توضیح که اگر طلبکار یکی از مسؤولان را ابراء کند، نه تنها اختیار رجوع به دیگران را از دست می‌دهد (چون از حق خویش گذشته)، مسئول ابراء شده نیز امکان رجوع به آنان را پیدا نمی کند. ولی اگر در همین فرض، طلبکار حق خود را به یکی از مسؤولان ببخشد؛ او از جمله مسؤولان بیرون می رود. لیکن چون مالک طلب شده است به قائم مقامی طلبکار اصلی، حق رجوع به مسؤولان دیگر را دارد. چنان که ماده ۳۲۱ ق.م ‌در مورد غصب همین قاعده را اعلام ‌کرده‌است». (کاتوزیان،۱۳۹۰،۳۶۰و۳۶۱)

۴-۲-۷-۴- مصادیق ابراء

۴-۲-۷-۴-۱- ابراء از دین طبیعی

ماده ۲۶۶ ق.م درباره مفهوم دین طبیعی می‌گوید : «‌در مورد تعهداتی که برای متعهدٌله قانوناً حق مطالبه نمی باشد، اگر متعهد به میل خود آن را ایفاء نماید دعوی استرداد او مسموع نخواهد بود» .

ممکن است پرسیده شود که این ابراء چه فایده ای دارد؟ در پاسخ باید ‌به این نکته توجه داشت که شناسایی حق طبیعی مبتنی بر تحلیل «حق» و جدا ساختن اصل آن از امتیاز «دعوی» است. ‌در مورد دعوی ابراء کننده هیچ امتیازی به مدیون نمی دهد و موقعیت او را دگرگون نمی سازد. لیکن، ‌در مورد اصل حق چنین نیست؛ پیش از ابراء اگر مدیون به اختیار وفای به عهد می کرد حق نداشت آنچه را داده بازستاند. ابراء این وضع را برهم می زند و باعث برائت کامل متعهد و سقوط حق می شود. پس اگر مدیون به اشتباه آن را بپردازد، حق دارد آنچه را داده پس بگیرد

(ماده ۳۰۲ ق.م). (کاتوزیان،۱۳۹۰،تمرین ش۶)

۴-۲-۷-۴-۲- ابراء ذمه میت

طبق ماده ۲۹۱ ق.م: «ابراء ذمه میت از دین صحیح است». ابراء ذمه میت به معنی ابراء شخصیت حقوقی ترکه است. در صورتی که مدیون، ترکه ای نداشته باشد، ابراء گذشتن از ذمه ای است که اخلاق بر دوش او و بازماندگانش باقی می‌داند.

۴-۲-۷-۴-۳- ابراء شوهر از نفقه زن

نفقه گذشته زن دینی است بر عهده شوهر که قابل مطالبه است (ماده ۱۱۱۱ ق.م) و زن می‌تواند شوهر را از آن دین ابراء نماید. از آنجایی که پذیرفته شده است ابراء دینی که سبب آن ایجاد شده نافذ است، پس عقد نکاح سبب تکلیف شوهر در دادن نفقه است و نشوز مانع تأثیر مقتضی و ایجاد دین. در نتیجه ابراء ذمه شوهر از جهت وجود تعهد با مانعی رو به رو نیست و ابراء شوهر از نفقه آینده طبق این نظر صحیح است.

۴-۲-۷-۵- اثر ابراء

اثر اصلی ابراء سقوط طلب و برائت مدیون است. این سقوط برحسب اراده طلبکار ممکن است ناظر به تمام یا بخشی از طلب باشد. زیرا ابراء احسان است نه دادوستد و تبعیض در آن زیانی به بدهکار نمی رساند. ابراء سقوط طلب پرداخته نشده است همانند وفای به عقد طلب را از بین می‌برد. ولی نباید آن را نوعی پرداخت یا در حکم آن انگاشت. پس اگر طلبکار یکی از مسؤولان پرداخت دین را ابراء کند، او نمی تواند به عنوان پرداخت کننده به مدیون اصلی یا سایر مسؤولان رجوع کند.

در نتیجه باید پذیرفت که ابراء سقوط طلب پرداخته نشده است و نباید آن را در حکم پرداخت دین شمرد. برای مثال: اگر زن ذمه شوهر را از مَهر ابراء کند سپس شوهر پیش از نزدیکی، او را طلاق دهد، حق ندارد نیمی از مَهر را از زن بگیرد (ماده ۱۰۹۲ ق.م). (کاتوزیان،۱۳۹۰،۳۹۶و۳۹۷) همچنین مواد ۳۲۱ و ۷۱۹ ق.م نیز، این نتیجه را اعلام می‌کند .

۳-۴-۶-پایایی پرسشنامه چندوجهی جنسی …………………………………………………………………………………………… 

۳-۵-نحوه اجرا:……………………………………………………………………………………………………………………………………………..۷۷

۳-۶-تجزیه وتحلیل داده ها……………………………………………………………………………………………………………………………۷۷

فصل چهارم: یافته های تحقیق

۴-۱- یافته های توصیفی متغیرهای پژوهش……………………………………………………………………………………………….۷۹

۴-۲ – ماتریس همبستگی متغیرهای پژوهش……………………………………………………………………………………………..۸۱

۴-۳- بررسی یافته های پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………۸۴

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها

۵-۱-خلاصه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………۹۹

۵-۲-بحث و نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………..۱۰۰

۵-۳ جمع بندی و نتیجه گیری نهایی……………………………………………………………………………………………………….۱۱۳

۵-۴-محدودیات………………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۱۴

۵-۵-پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۱۴

پیوست ها

پیوست-الف: پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی………………………………………………………………………………………………..۱۱۷

پیوست-ب: پرسشنامه رضایت زناشویی اینریچ …………………………………………………………………………………………۱۲۱

پیوست-ج: پرسشنامه چند وجهی مسائل جنسی……………………………………………………………………………………۱۲۵

منابع

منابع فارسی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۳۵

منابع لاتین …………………………………………………………………………………………………………………………………………………۱۴۵

چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………..۱۴۹

فهرست جداول

عنوان صفحه

جدول ۳-۱: فراوانی، درصد و درصد تراکمی پاسخگویان بر اساس میزان تحصیلات ………………………..۷۱

جدول ۳-۲: فراوانی، درصد و درصد تراکمی پاسخگویان بر اساس شغل …………………………………………..۷۱

جدول ۳-۳: فراوانی، درصد و درصد تراکمی پاسخگویان بر اساس تعداد فرزندان …………………………….۷۲

جدول ۳-۴- توصیف سن و مدت زمان ازدواج پاسخگویان ………………………………………………………………..۷۲

جدول ۴-۱: میانگین و انحراف استاندارد مهارت‌های ارتباطی ……………………………………………………………..۷۹

جدول ۴-۲: میانگین و انحراف استاندارد مسائل جنسی ……………………………………………………………………۸۰

جدول ۴-۳: میانگین و انحراف استاندارد رضایت زناشویی ………………………………………………………………..۸۱

جدول ۴-۴: ماتریس همبستگی متغیرهای مهارت های ارتباطی با رضایت زناشویی ……………………….۸۲

جدول ۴-۵: ماتریس همبستگی متغیرهای مسائل جنسی با رضایت زناشویی …………………………………۸۳

جدول۴-۶ . رگرسیون خطی ساده رضایت زناشویی روی مهارت های ارتباطی زنان متأهل ………………۸۴

جدول ۴-۷: رگرسیون با ورود همزمان برای پیش‌بینی نمره کلی رضایت زناشویی از روی
مهارت‌های ارتباطی ……………………………………………………………………………………………………………………………….۸۵

جدول ۴-۸: رگرسیون با ورود همزمان برای پیش‌بینی بُعد رضایت زناشویی از روی مهارت‌های
ارتباطی………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۸۶

جدول ۴-۹: رگرسیون با ورود همزمان برای پیش‌بینی بُعد ارتباطات از روی مهارت‌های ارتباطی ……۸۷

جدول ۴-۱۰: رگرسیون با ورود همزمان برای پیش‌بینی بُعد حل تعارض از روی مهارت‌های
ارتباطی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۸۸

جدول ۴-۱۱: رگرسیون با ورود همزمان برای پیش‌بینی بُعد تحریف آرمانی از روی مهارت‌های
ارتباطی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۸۹

جدول ۴-۱۲: رگرسیون با ورود همزمان برای پیش‌بینی نمره کلی رضایت زناشویی از روی مسائل جنسی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۹۰

جدول ۴-۱۳: رگرسیون با ورود همزمان برای پیش‌بینی بُعد رضایت زناشویی از روی مسائل
جنسی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۹۲

جدول ۴-۱۴: رگرسیون با ورود همزمان برای پیش‌بینی بُعد ارتباطات از روی مسائل جنسی ………..۹۳

جدول ۴-۱۵: رگرسیون با ورود همزمان برای پیش‌بینی بُعد حل تعارض از روی مسائل جنسی ……۹۴

جدول ۴-۱۶: رگرسیون با ورود همزمان برای پیش‌بینی بُعد تحریف آرمانی از روی مسائل جنسی .۹۵

جدول ۴-۱۷: رگرسیون قدم به قدم برای پیش‌بینی رضایت زناشویی از روی مهارت‌های ارتباطی و مسائل جنسی ………………………………………………………………………………………………………………………………………۹۶

رابطه بین مؤلفه‌های جنسی و مهارت‌های ارتباطی با رضایت زناشویی

در زنان متأهل شهر گچساران

به وسیله ی: مرضیه حسینی

چکیده

این تحقیق به منظور بررسی رابطه بین مؤلفه‌ های جنسی و مهارت‌های ارتباطی بارضایت زناشویی ‌در زنان متاهل انجام گرفت. تحقیق حاضر از نوع همبستگی جامعه مورد نظر کلیه ی زنان (زنان متاهل) شهرگچساران و تعداد نمونه مورد نظر۲۰۰ نفراز آنهایی که به مراکز مشاوره مراجعه و تمایل به همکاری داشتند به صورت تصادفی در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای به کار رفته در این پژوهش شامل: پرسشنامه رضایت زناشویی، مقیاس مهارت‌های ارتباطی، پرسشنامه چندوجهی مسائل جنسی می‌باشد که بر روی آزمودنی ها اجرا شد و داده های به دست آمده به کمک نرم افزارspss نسخه ۱۹ و با روش های آمار توصیفی(میانگین، انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (مثل ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون ساده، رگرسیون چندگانه همزمان) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که : بین مهارت های ارتباطی و رضایت زناشویی رابطه مثبت معنادار وجود دارد. بین مؤلفه‌ های جنسی و رضایت زناشویی رابطه معنادار وجود ندارد. مسائل جنسی و مهارت‌های ارتباطی پیش‌بینی کننده رضایت زناشویی می‌باشد.از بین ابعاد مهارت‌های ارتباطی، تنها مهارت‌های ارتباطی سخن گفتن و مهارت‌های ارتباطی تفسیر و شفاف‌سازی صحبت‌های مخاطب، پیش‌بین معنی‌داری برای نمره کلی رضایت زناشویی، بودند. در نتیجه سلامت جامعه به سلامت و پویایی نظام خانواده وابسته است و سلامت و تعادل و تعالی نظام خانواده نیز به کیفیت روابط بین زن و شوهر، و رضایت زناشویی بستگی دارد.

کلمات کلیدی: مهارت های ارتباطی، مؤلفه‌ های جنسی، رضایت زناشویی

فصل اول:

مقدمه و کلیات